Jednostki - Przeliczniki 

 

Dane opracował: Zbigniew Grudzinski

Zakład Ekonomiki i Badań Rynku Paliwowo-Energetycznego

Instytut GSMiE PAN - Kraków

tel.: 12 632 27 48

 

e-mail: rynek@min-pan.krakow.pl

 

uzupełniono dnia 2017-06-09

 

 

 

Spis treści

 

PRACA, ENERGIA, CIEPŁO.. 1

Przeliczniki jednostek energetycznych. 2

Współczynniki przeliczeniowe - energia. 2

Paliwo umowne. 2

Parametry jakościowe są podawane w stanach. 2

Przeliczanie jednostek paliw standardowych (ekwiwalentów) - na podstawie ciepła spalania. 3

Współczynniki przeliczeniowe dla gazu ziemnego. 3

Średnie przeliczniki wg World Energy Council 4

Wytwarzanie energii elektrycznej - przeliczniki wg World Coal Institute. 4

Wartości opałowe wybranych surowców energetycznych. 5

Współczynniki do przeliczania wartości parametrów.. 5

EMISJE.. 5

Przeliczniki emisji SO2 i NOx 5

DŁUGOŚĆ.. 6

Wybrane jednostki spoza układu SI: 6

OBJĘTOŚĆ.. 6

Współczynniki przeliczeniowe - objętość. 6

POWIERZCHNIA.. 7

MASA.. 7

Współczynniki przeliczeniowe - masa. 8

PRZEDROSTKI I SYMBOLE DO TWORZENIA JEDNOSTEK WIELOKROTNYCH I PODWIELOKROTNYCH.. 8

CHARAKTERYSTYCZNE WIELKOŚCI PALIW... 8

Standardowego przeliczniki wagowo-objętościowe wybranych paliw.. 8

Typowe wartości opałowe paliw.. 9

Charakterystyczne wielkości kaloryczności ropy naftowej i gazu. 10

KLASYFIKACJE WĘGLI. 10

Sortymenty węgla kamiennego wg PN-82/G-97001. 10

Typy węgla kamiennego wg PN-82/G-97002. 10

KATEGORIE ZASOBÓW... 11

ERY, OKRESY I EPOKI GEOLOGICZNE.. 12

 

 

 

 

 

 

 

 

PRACA, ENERGIA, CIEPŁO

Jednostka podstawowa w układzie SI - dżul - 1 J = 1N x m = 1W x s = (1kg x×m2)/1s2

 

1 J

= 0.102 kG×m

= 2.77 x 10-7 kW×h

= 0.948 x 10-3 Btu

1 cal

= 4.1868 J

= 1.16 x 10-6 kW×h

= 3.968 x 10-3 Btu

1 kW×h

= 3.6 x 106 J (3 600 kJ)

= 8.6 x 105 cal (869 kcal)

= 3 413 Btu

1 Btu

= = 1.055 kJ

= 0.252 kcal

= 2.930 x 10-4 kW×h

 

Przeliczniki jednostek energetycznych

 

1 kcal

= 4.1868 kJ

= 3.968 Btu

1 kJ

= 0.2389 kcal

= 0.948 Btu

1 Btu

= 1.055 kJ

= 0.252 kcal

1 kJ/kg

= 0.2389 kcal/kg

= 0.4299 Btu/lb

1 kcal/kg

= 4.1868 kJ/kg

= 1.80 Btu/lb

1 Btu/lb

= 2.3256 kJ/kg

= 0.5556 kcal/kg

 

Współczynniki przeliczeniowe - energia

 

 

GJ

kWh

mln Btu

termia

therm

tpu

1 GJ

1

277.8

0.948

238.9

9.479

0.0341

1kWh

0.0036

1

0.003411

0.86

0.03411

1.227 x 103

1 mln Btu

1.055

293.2

1

252

10

0.036

1 termia

4.186 x 103

1.162

3.968 x 103

1

0.3968

1.43 x 103

1 therm

0.1055

29.32

0.1

25.2

1

0.0036

1 tpu

29.3

8140

27.78

7000

277.7

1

 

1 termia (th) = 1000 kcal

1 toe (równoważnik ropy naftowej) = 104 termii (wartość opałowa)

 

Źródło: PGiNG

 

 

 

TJ

Gcal

Mtoe

Mtce

Mbtu

GWh

TJ

1

238.8

2.388 x 10-5

1.67 x 10-5

947.8

0.2778

Gcal

4.1868 x 10-3

1

10-7

1.4285 x 10-7

3.968

1.163 x 10-3

Mtoe

4.1868 x 104

107

1

1.4285

3.968 x 107

11630

Mtce

2.93 x 104

0.70 x 107

0.7

1

2.778 x 107

8141

Mbtu

1.055 x 10-3

0.252

2.52 x 10-8

1.764 x 10-8

1

2.931 x 10-4

GWh

3.6

860

8.6 x 10-5

6.02 x 10-5

3412

1

 

Źródło: Coal Information  - International Energy Agency

 

Paliwo umowne

 

toe - ton of oil equivalent - ekwiwalent ropy (paliwo o kaloryczności 10000 kcal/kg)

tce - ton of coal equivalent - ekwiwalent węgla (paliwo o kaloryczności 7000 kcal/kg)

gaz ziemny - przyjmuje się średnią wartość opałową 9 000 kcal/1000 Nm3 = 0,9 toe

1 toe

= 10 x 106 kcal

= 41.87 GJ

1 toe

= 1.90 tony węgla kamiennego na rynku krajowym (Q=22 MJ/kg)

= 1.55 tony węgla kam. na rynku międzynarodowym (Q=27 MJ/kg)

= 4.93 tony krajowego węgla brunatnego (Q=8.5 MJ/kg)

1 tce

= 1 tpu

= 0.7 toe = 29,3 GJ

 

 

Parametry jakościowe są podawane w stanach

 

AR

- As Received

- stan roboczy

AD

- Air Dried

- stan powietrzno-suchy

DB

- Dry Basis

- stan suchy

DAF

- Dried Ash Free

- stan suchy bezpopiołowy

NAR

- Net As Received

- netto w stanie roboczym

GAR

- Gross As Received

- brutto w stanie roboczym

GAD

- Gross Air Dried

- brutto w stanie powietrzno-suchym

GCV (Gross Calorific Value)*

- ciepło spalania

NCV (Net Calorific Value)**

- wartość opałowa

GAR/1.04 = NAR

GAD/1.09 = NAR

GAR/1.05 = GAD

 

* Ciepło spalania - GCV (ang. Gross Calorific Value) - ilość ciepła, jaką otrzymuje się przy spalaniu całkowitym i zupełnym jednostki ilości paliwa w stałej objętości, przy czym produkty spalania oziębione są do temperatury początkowej, a para wodna zawarta w spalinach skrapla się zupełnie.

 

** Wartość opałowa - NCV (ang. Net Calorific Value) - ilość ciepła, jaką otrzymuje się przy spalaniu całkowitym i zupełnym jednostki ilości paliwa w stałej objętości, przy czym produkty spalania oziębiają się do temperatury początkowej, a para wodna nie zostaje skroplona. Wartość opałowa jest mniejsza od ciepła spalania o wielkość ciepła skraplania pary wodnej zawartej w spalinach.

 

 

Przeliczanie jednostek paliw standardowych (ekwiwalentów) - na podstawie ciepła spalania

 

 

ciepło spalania

106 Btu

106

kcal

boe

toe

tce

tona oleju opałowego

ft3

gaz ziemny

nm3

gaz ziemny

kWh

GJ

Ekwiwalent

1 baryłki ropy [boe]

5.8

1.462

1

0.1349

0.21217

0.1401

5 800

155.5

1700

6.12

Ekwiwalent 1 tony ropy [toe]

42.3

10.66

7.414

1

1.5730

1.0386

43 000

1 134.0

12 602

45.37

Ekwiwalent 1 tony węgla [tce]

27.337

6.888

4.713

0.6462

1

0.6603

27 337

732.9

8 012

28.84

Ekwiwalent 1 tony oleju opałowego

41.4

10.433

7.138

0.9628

1.5144

1

41 400

1 109.0

12 133

43.68

 

1.     Standardowe paliwa umowne są wielkościami statystycznymi o zdefiniowanym cieple spalania (w 1 kolumnie).

2.     Równoważnik gazu ziemnego odpowiada 1000 Btu/ft3 (ciepło spalania 9400 kcal/nm3 lub 39.4 MJ/nm3)
1 m3 równoważnika gazu ziemnego = 1,12 m3 gazu z Groningen (8400 kcal/nm3).

3.     Powyższe współczynniki nie odpowiadają standardom UE, które bazują na wartości opałowej.

 

Źródło: PGiNG

 

 

Współczynniki przeliczeniowe dla gazu ziemnego

 

 

Billion Cubic Meters NG

Billion Cubic Feet NG

Million Tons LNG

Trillion Btu

1 Billion Cubic Meters NG

1

35.3

0.73

38.8

1 Billion Cubic Feet NG

0.028

1

0.021

1.1

1 Million Tons LNG

1.38

48.7

1

51.9

1 Trillion Btu

0.028

0.98

0.02

1

NG - gaz ziemny, LNG - gaz ziemny w postaci skroplonej

 

Metric

Ton LNG

Cubic

Meter LNG

Cubic

Foot LNG

Cubic Meter

Natural Gas

Cubic Foot

Natural Gas

Btu*

Metric

Ton LNG

1.00

2.19

77.47

1 335.90

47 256.70

51 982 370

Cubic

Meter LNG

0.46

1.00

35.3

610.00

21 533.00

23 686 300

Cubic

Foot LNG

0.012

0.028

1.00

17.08

610.00

671 000

Cubic Meter

Natural Gas

0.000749

0.001639

0.058548

1.00

35.30

38 830

Cubic Foot

Natural Gas

0.000021

0.000046

0.001639

0.03

1.00

1,100

* Based on Volume Conversion of 610:1 and 1 100 gross dry Btu per cubic feet of vapor

Źródło: Energy Information Administration

 

 

Warunki pomiaru objętości gazu

 

normalne (według PN): temperatura 0˚C i ciśnienie 1013.15 milibarów (760 mm Hg),

standardowe: temperatura 15 ˚C i ciśnienie 1013.25 milibarów (760 mm Hg),

według normy GOST*: temperatura 20˚ C i ciśnienie 1013.25 milibarów (760 mm Hg).

* norma rosyjska

 

Przeliczanie ilości gazu na różne warunki

 

1 nm3 według PN

 = 1.0548 m3 standardowego

 = 1.073 nm3 według GOST

1 m3 standardowy

 = 0.9480 nm3 według PN

 = 1.0174 nm3 według GOST

1 nm3 według GOST

 = 0.9317 nm3 według PN

 = 0.9829 m3 standardowego

 

 

Przeliczanie gazu na inne rodzaje paliwa

 

1 metr sześcienny

= 35.315 stóp sześciennych

1 tona gazu ziemnego skroplonego (LNG)

= 1350 m3 gazu

1 mln m3 gazu skroplonego (LNG)

= 600 mln m3 gazu

1000 m3 gazu ziemnego

= 0.9 toe

1 m3 gazu ziemnego

= 39 MJ (ciepło spalania) = 10.8 kWh

1 tona gazu skroplonego (LNG)

= 1.3 toe (ciepło spalania)

 

 

Średnie przeliczniki wg World Energy Council

 

1 tona ropy naftowej

~ = 7.3 bbl

1 tona LPG

~= 36 GJ

1 tona uranu

~= 10 000 - 16 000 toe

1 tona torfu

~ = 0.2275 toe

1 tona drewna opałowgo

~ = 0.3215 toe

 

Wytwarzanie energii elektrycznej - przeliczniki wg World Coal Institute

 

1 TWh

~ = 0.086 Mtoe

1 TJ (net)

~ = 0.00002388 Mtoe

1 MW

= 1 MJ/s

1 MWh

= 3 600 MJ

1 MW (thermal power) [MWth]

~ = 1 000 kg węgla/h

1 MW (elektrical power) [Mwe]

~ = MW(thermal power)/3

 

Wartości opałowe wybranych surowców energetycznych

 

węgiel kamienny energetyczny spalany przez elektrownie cieplne zawodowe w kraju w 2015 roku

21 600 kJ/kg

= 21.60 GJ/Mg

= 0.731 tpu

= 0.516 toe

węgiel brunatny spalany przez elektrownie cieplne zawodowe w kraju w 2015 roku

8 400 kJ/kg

= 8.40 GJ/Mg

= 0.287 tpu

= 0.201 toe

węgiel kamienny na rynkach światowych - wartości opałowe w zakresie 5000 - 6000 kcal/kg

6 000 kcal/kg

= 25.12 GJ/Mg

= 0.857 tpu

= 0.600 toe

5 500 kcal/kg

= 23.03 GJ/Mg

= 0.786 tpu

= 0.550 toe

5 000 kcal/kg

= 20.93 GJ/Mg

= 0.714 tpu

= 0.500 toe

ropa naftowa - przyjmuje się średnią wartość opałową 10 000 kcal/kg

10 000 kcal/kg

= 41.87 GJ/Mg

= 1.429 tpu

= 1.000 toe

gaz ziemny - przyjmuje się średnią wartość opałową 9 000 kcal/Nm3

1000 Nm3

= 1.286 tpu

= 0.900 toe

Nm3 – normalny metr sześcienny

 

 

Współczynniki do przeliczania wartości parametrów

 

Współczynniki przeliczeniowe wartości parametrów paliw stałych z danego stanu

na stan inny (wg PN-91 G-04510

 

Wartość parametru reprezentująca

Współczynniki do przeliczania wartości parametrów

roboczy

analityczny

suchy

r

a

d

Stan roboczy r

1

(100-Wa)/(100-Wtr)

100/(100-Wtr)

Stan analityczny a

(100-Wtr)/(100-Wa)

1

100/(100-Wa)

Stan suchy d

(100-Wtr)/100

(100-Wa)/100

1

 

Przeliczanie wartości opałowej paliw stałych z danego stanu na inny (wg PN-81 G-4513)

- ze stanu roboczego Qir na stan suchy

Qid = 100/(100-Wtr)*(Qir + 24.42 Wtr)

 - ze stanu analitycznego Qia na stan roboczy

Qir = (100-Wtr)/(100-Wa)*(Qia + 24.42 Wa)-24.42 Wtr

- ze stanu analitycznego Qia na stan suchy

Qid = 100/(100-Wa)*(Qia + 24.42 Wa)

 

 

EMISJE

Przeliczniki emisji SO2 i NOx

 

From

mg/

Nm3

ppm NOx

ppm

SO2

g/GJ

Ib/106 Btu

CoalA

OilB

GasC

CoalA

OilB

GasC

mg/Nm3

1

0.487

0.350

0.350

0.280

0.270

8.14 x 10-4

6.51 x 10-4

6.28 x 10-4

ppm NOx

2.05

1

 

0.718

0.575

0.554

1.67 x 10-3

1.34 x 10-3

1.29 x 10-3

ppm SO2

2.86

 

1

1.00

0.801

0.771

2.33 x 10-3

1.86 x 10-3

1.79 x 10-3

g/GJ

CoalA

2.86

1.39

1.00

1

 

 

2.33x 10-3

 

 

OilB

3.57

1.74

1.25

 

1

 

 

2.33 x 10-3

 

GasC

3.70

1.80

1.30

 

 

1

 

 

2.33 x 10-3

Ib/

106Btu

CoalA

1230

598

430

430

 

 

1

 

 

OilB

1540

748

538

 

430

 

 

1

 

GasC

1590

775

557

 

 

430

 

 

1

 

A - Coal - Flue Gas dry 6% excess O2: Assumes 350 Nm3/GJ - ref IEA Paper 1986

B - Coal - Flue Gas dry 3% excess O2: Assumes 280 Nm3/GJ - ref IEA Paper 1986

C - Coal - Flue Gas dry 3% excess O2: Assumes 270 Nm3/GJ - ref IEA Paper 1986

 

Zródło: International Energy Agency

 

 

DŁUGOŚĆ

Jednostka podstawowa w układzie SI - metr - 1 m

1 m = 0.001 km = 1000 m = 109 nm

 

Wybrane jednostki spoza układu SI:

 

mikron

- 1 mm = 10-3 mm = 10-6 m = 0.001 mm

rok świetlny

= 9.46 x 1015 m

mila morska

= 1852 m

mila ang.

- 1 M.

= 1609.34 m

yard (jard)

- 1 yd.

= 0.9144 m

foot (stopa)

- 1 ft.

= 0.3048 m

inch (cal)

- 1 in.

= 2.54 cm

 

1km

= 0.6214 M.

1 m

= 1.094 yd.

1 m

= 3.281 ft.

1 cm

= 0.3937 in.

 

 

OBJĘTOŚĆ

Jednostka podstawowa w układzie SI - metr sześcienny - 1 m3

 

1 m3 = 1000 dm3 = 1000 l = 1000 000 cm3

tona rejestrowa (Register Ton)

= 2.83 m3

= 100 ft3

barrel (baryłka)

= 0.15898 m3

cubic yard (jard sześc.)

= 0.7646 m3

cubic foot (stopa sześc.)

= 0.0283 m3

cubic inch (cal sześc.)

= 16.387 cm3

imperial gallon (ang.)

= 4.546 l

US gallon (galon USA)

= 3.785 l

1 gallon

= 4 quart

= 8 pint

 

1 m3

= 6.29 bbl.

1 m3

= 1.308 cu. yd.

1 m3

= 35.31 cu. ft

1 cm3

= 0.061 cu. in.

1 l

= 0.22 imp. gal

1 l

= 0.264 US. gal

 

Współczynniki przeliczeniowe - objętość

 

 

gal U.S.

gal U.K.

bbl

ft3

l

m3

U.S. gallon (gal)

1

0.8327

0.02381

0.1337

3.785

0.0038

U.K. gallon (gal)

1.201

1

0.02859

0.1605

4.546

0045

Barrel (bbl)

42.0

34.97

1

5.615

159.0

0.159

Cubic foot (ft3)

7.48

6.229

0.1781

1

28.3

0.0283

Litre (l)

0.2642

0.220

0.0063

0.0353

1

0.001

Cubic metre (m3)

264.2

220.0

6.289

35.3147

1000.0

1

 

Źródło: Coal Information  - International Energy Agency (IEA)

 

 

POWIERZCHNIA

Jednostka podstawowa w układzie SI - metr kwadratowy - 1 m2

 

ar

- 1 a

= 100 m2

hektar

- 1 ha = 100 a

= 100 a = 10 000 m2

1 km2

- 100 ha

= 10 000 a

acre (akr)

- 4047 m2

= 0.4 ha

square mile (mila kwadr.)

= 2.59 km2

square yard (jard kwadr.)

= 0.8361 m2

square foot (stopa kwadr.)

= 0.0929 m2

square inch (cal kwadr.)

= 6.4516 cm2

 

1 ha

= 2.471 ac.

1 km2

= 0.3861 sq. M.

1 m2

= 1.196 sq. yd.

1 m2

= 10.76 sq. ft.

1 cm2

= 0.155 in.

 

 

MASA

Jednostka podstawowa w układzie SI - kilogram - kg

 

1 kg = 100 dag = 1 000 g

= 1 000 000 mg

tona

- 1 t

= 1 Mg

= 1000 kg

kwintal

- 1 q

= 100 kg

pound (funt)

- 1 lb.

ounce (uncja)

- 1 oz.

1 lb.

- 16 oz.

long ton (tona ang.)

- 1 t.

= 1016 kg

= 2240 lbs.

short ton (tona USA)

- 1 sh. t.

= 907 kg

= 2000 lbs.

 

1 kg

= 2.205 lbs

1 g

= 0.0353 oz.

1 lb

= 0.4536 kg

1 kg

= 2.205

 

ppb = µg/kg = 10-3 ppm = 10-3 g/Mg = mg/Mg

ppm = mg/kg = g/Mg = 103 ppb

 

 

Współczynniki przeliczeniowe - masa

 

 

kg

t

lt

st

Lb

kilogramme (kg)

1

0.001

9.84 x 10-4

1.102 x 10-3

2.2046

ton/tonne (t)

1000

1

0.984

1.1023

2204.6

long ton (lt)

1016

1.016

1

1.120

2240.0

short ton (st)

907.2

0.9072

0.893

1

2000.0

pound (lb)

0.454

4.45 x 10-4

4.46 x 10-4

5.0 x 10-4

1

 

Źródło: Coal Information - International Energy Agency (IEA)

 

 

PRZEDROSTKI I SYMBOLE DO TWORZENIA JEDNOSTEK WIELOKROTNYCH I PODWIELOKROTNYCH

 

 

101

deca (da)

 

10-1

deci (d)

102

hecto (h)

 

10-2

centi (c)

103

kilo (k)

 

10-3

milli (m)

106

mega (M)

 

10-6

micro (μ)

109

giga (G)

 

10-9

nano (n)

1012

tera (T)

 

10-12

pico (p)

1015

peta (P)

 

10-15

femto (f)

1018

exa (E)

 

10-18

atto (a)

 

 

 

PL

UK

US

1 000 000

milion

one million

one million

1 000 000 000

miliard

one thousend million

one billion

1 000 000 000 000

bilion

one billion

one trillion

1 000 000 000 000 000

trylion

one thousend billion

one quadrillion

1 000 000 000 000 000 000

kwadrylion

one trillion

one quintillion

 

 

CHARAKTERYSTYCZNE WIELKOŚCI PALIW

 

Standardowe przeliczniki wagowo-objętościowe wybranych paliw

 

Lipa, olcha, sosna, świerk, topola, jodła

1 m3

= 0.5 tony

Kasztanowiec

1 m3

= 0.6 tony

Brzoza, klon, jabłoń, wiąz, modrzew

1 m3

= 0.7 tony

Dąb, buk, jesion, orzech, grusza, akacja, grab

1 m3

= 0.8 tony

Inne rodzaje drewna

1 m3

= 0.6 tony

 

 

 

Olej opałowy lekki

1 tona

= 1 185 litrów

Olej opałowy ciężki niskosiarkowy

1 tona

= 1 081 litrów

Olej opałowy ciężki wysokosiarkowy

1 tona

= 1 038 litrów

Olej napędowy do silników samochodowych (paliwo dieslowskie)

1 tona

= 1 185 litrów

Pozostałe oleje napędowe

1 tona

= 1 160 litrów

Benzyny silnikowe

1 tona

= 1 350 litrów

Benzyny lotnicze

1 tona

= 1 395 litrów

Paliwo do silników odrzutowych typu ciężkiej benzyny

1 tona

= 1 448 litrów

Paliwo do silników odrzutowych turbinowych typu naftowego

1 tona

= 1 246 litrów

Benzyny do pirolizy

1 tona

= 1 340 litrów

Benzyny do ekstrakcji i lakierów

1 tona

= 1 330 litrów

Pozostałe nafty

1 tona

= 1 246 litrów

Oleje silnikowe

1 tona

= 1 110 litrów

Oleje i preparaty smarowe

1 tona

= 1 100 litrów

 

 

 

Gaz skroplony (LPG) (70% propanu i 30% butanu)

1 tona

= 1 915 litrów

Butan skroplony

1 tona

=1 746 litrów

Propan skroplony

1 tona

=1 970 litrów

Etan

1 tona

= 2 730 litrów

 

Źródło: GUS - Zasady metodyczne sprawozdawczości statystycznej z zakresu gospodarki paliwami i energią oraz definicje stosowanych pojęć

 

 

Typowe wartości opałowe paliw

 

Nazwa nośników energii

Wartość opałowa kJ/kg

Węgiel kamienny energetyczny:

- gruby

- średni i drobny,

- miał

 

27 500

27 000

22 000

Węgiel do koksowania (wszystkie typy)

29 600

Brykiety z węgla kamiennego

23 200

Węgiel brunatny:

- gruby

- średni

- drobny, miał

- niesort

 

10 000

8 000

9 000

7 800

Brykiety z węgla brunatnego

17 500

Koks:

- koks odlewniczy,

- koks wielkopiecowy (metalurgiczny)

- koks opałowy (niskotemperaturowy)

 

28 000

27 450

25 400

Drewno opałowe:

- lipa, olcha, sosna, topola

- brzoza, jodła

- dąb, klon, buk

 

16 000

18 000

20 000

Torf

9 200

Olej opałowy:

- lekki,

- ciężki niskosiarkowy,

- ciężki wysokosiarkowy

 

43 100

42 180

4 1570

Olej napędowy do silników wysokoprężnych szybkoobrotowych (paliwo dieslowskie)

43 380

Pozostałe oleje napędowe

43 100

Benzyny silnikowe

44 750

Benzyny lotnicze

45 030

Paliwo do silników odrzutowych typu ciężkiej benzyny

45 340

Paliwo do silników odrzutowych typu naftowego

43 920

Pozostałe nafty

43 920

Gaz skroplony (LPG)

46 150

Gaz ziemny wysokometanowy (z sieci)

36 000 kJ/m3

Gaz koksowniczy

16 900 kJ/m3

Gaz miejski (mieszanka propan-butan-powietrze)

25 000 kJ/m3

Gaz wielkopiecowy

39 00 kJ/m3

Gaz konwertorowy

8 800 kJ/m3

Energia elektryczna

3 600 kJ/kWh*

 

*Jest to przelicznik jednostek

 

Źródło: GUS - Zasady metodyczne sprawozdawczości statystycznej z zakresu gospodarki paliwami i energią oraz definicje stosowanych pojęć

 

 

Charakterystyczne wielkości kaloryczności ropy naftowej i gazu

 

Wartość opałowa w stanie roboczym (NAR)

 

Ciepło spalania

Ropa naftowa

toe/t

 

Produkty naftowe

toe/t

 

Gaz ziemny

kJ/m3

Arabia Saud.

1.016

 

Gazy rafineryjne

1.150

 

Rosja

37 578

USA

1.033

 

LPG

1.130

 

USA

38 267

Rosja

1.005

 

Etan

1.130

 

Kanada

38 090

Iran

1.019

 

Benzyna ciężka

1.075

 

Holandia

33 339

Wenezuela

1.069

 

Benzyny silnikowe

1.070

 

W. Brytania

39 792

Meksyk

0.979

 

Paliwo do siln. odrzut.

1.065

 

Katar

41 400

Norwegia

1.014

 

Paliwo lotnicze

1.045

 

Algieria

42 000

Chiny

1.000

 

Oleje napędowe

1.035

 

Uzbekistan

37 889

W. Brytania

1.037

 

Ciężki olej opałowy

0.960

 

Arabia Saud.

38 000

Zjed. Emir. Arab.

1.018

 

Inne produkty

0.960

 

Norwegia

39 847

 

Źródło: Key World Energy Statistics  - International Energy Agency (IEA)

 

 

 

 

 

 

 

 

KLASYFIKACJE WĘGLI

 

 

Sortymenty węgla kamiennego wg PN-82/G-97001

 

Sortymenty

Wymiar ziarna w mm

Grupa

Nazwa

Symbol

Górny

Dolny

Grube

Kęsy

Ks

nie normowane

pow. 125

Kostka I

Ko I

200.0

125

Kostka II

Ko II

125.0

63

Kostka

Ko

200.0

63

Orzech I

O I

80.0

40

Orzech II

O II

50.0

25

Orzech

O

80.0

25

Średnie

Groszek I

Gk I

31.5

16

Groszek II

Gk II

20.0

8

Groszek

Gk

31.5

8

Drobne

Drobny

Dr

50

0

Miałowe

Miał I

M I

31.5

0

Miał II

M II

20 do 10

0

Mułowe

Pył

P

1

0

Muł

M

1

0

 

 

Typy węgla kamiennego wg PN-82/G-97002

 

Typy węgla

Wyróżnik

węgiel płomienny

31.1, 31.2

węgiel gazowo-płomienny

32.1, 32.2

węgiel gazowy

33

węgiel gazowo-koksowy

34.1, 34.2

węgiel ortokoksowy

35.1, 35.2A, 35.2B

węgiel metakoksowy

36

węgiel semikoksowy

37.1, 37.2

węgiel chudy

38

węgiel antracyt

41

węgiel antracytowy

42

węgiel megaantracyt

43

 

 

 

KATEGORIE ZASOBÓW

 

Dz.U.05.136.1151

2006.06.27                     zm.   Dz.U.06.107.736

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA1)

z dnia 6 lipca 2005 r.

w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin

(Dz. U. z dnia 25 lipca 2005 r.)

Na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:

 

Rozdział 2

Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin

§ 4. 1. W dokumentacjach geologicznych złóż kopalin stałych stosuje się kategorie rozpoznania złoża: D, C2, C1, B, A.

2. Rozpoznanie złoża lub jego części w poszczególnych kategoriach powinno spełniać następujące wymagania:

  1)  w kategorii D - granice złoża, jego budowę geologiczną i zasoby określa się na podstawie odosobnionych wyrobisk, interpretacji geologicznej danych geofizycznych przy zastosowaniu ekstrapolacji; błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów może przekraczać 40 %;

  2)  w kategorii C2 - granice złoża określa się na podstawie danych z wyrobisk, odsłonięć naturalnych lub badań geofizycznych metodą interpolacji lub odpowiednio uzasadnionej ekstrapolacji; poznane powinny być główne cechy formy, budowy i tektoniki złoża; jakość kopaliny należy rozpoznać na podstawie systematycznego opróbowania w pełnym zakresie możliwych zastosowań kopaliny; błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 40 %;

  3)  w kategorii C1 - granice złoża określa się na podstawie danych z wyrobisk rozpoznawczych, z odsłonięć naturalnych lub badań geofizycznych metodą interpolacji lub w ograniczonym stopniu ekstrapolacji; stopień rozpoznania złoża powinien być wystarczający dla szczegółowego określenia formy, budowy, tektoniki złoża i jakości kopaliny w złożu oraz dokonania oceny wpływu przewidywanej eksploatacji na środowisko; błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 30 %;

  4)  w kategorii B - granice złoża określa się w sposób uściślony na podstawie specjalnie wykonanych w tym celu prac geologicznych; jakość i własności technologiczne kopaliny powinny być potwierdzone wynikami prób w skali półtechnicznej lub przemysłowej; błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 20 %;

  5)  w kategorii A - złoże jest rozpoznane w stopniu umożliwiającym bieżące prowadzenie jego eksploatacji przy możliwie najwyższym stopniu wykorzystania zasobów; błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów w poszczególnych blokach nie może przekraczać 10 %.

§ 5. 1. W dokumentacjach geologicznych złóż gazu ziemnego, ropy naftowej oraz jej naturalnych pochodnych i metanu z węgla kamiennego stosuje się kategorie rozpoznania złoża: C, B, A.

2. Rozpoznanie złoża lub jego części w poszczególnych kategoriach powinno spełniać następujące wymagania:

  1)  w kategorii C - granice złoża określa się na podstawie wyników badań geofizycznych i interpretacji geologicznej, a uzyskane dane umożliwiają projektowanie prac niezbędnych do dalszego rozpoznania złoża lub jego zagospodarowania, po uzyskaniu z co najmniej jednego otworu przypływu kopaliny, w ilości posiadającej znaczenie gospodarcze; błąd oszacowania średnich parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 40 %;

  2)  w kategorii B - zbadana budowa geologiczna złoża pozwala na jednoznaczne określenie jego granic oraz parametrów zbiornikowych warstw roponośnych, gazonośnych i ich zmienności; błąd oszacowania średnich parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 30 %;

  3)  w kategorii A - ustala się dane określone dla kategorii B z uwzględnieniem wyników uzyskanych z eksploatacji; błąd oszacowania średnich parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 15 %.

§ 6. 1. W dodatku do dokumentacji geologicznej eksploatowanego złoża kopaliny stałej, obok wyników prac geologicznych wykonanych w celu udokumentowania złoża, należy uwzględnić dane zawarte w dokumentacji mierniczo-geologicznej zakładu górniczego, wyniki bieżącego opróbowania złoża oraz wyniki badań specjalistycznych, w szczególności geologiczno-inżynierskich, hydrogeologicznych i gazowych.

2. W dodatku do dokumentacji geologicznej złoża gazu ziemnego, ropy naftowej oraz jej naturalnych pochodnych, zawierającym nowe określenie zasobów pierwotnych zgodne z aktualnym stanem rozpoznania, należy podać omówienie przyczyn zmian.

3. Rozliczenia zasobów złoża w przypadku zaniechania lub zakończenia eksploatacji złoża dokonuje się w dodatku do dokumentacji geologicznej złoża.

4. W dodatku do dokumentacji geologicznej zamieszcza się materiały podstawowe, które dokumentują powstałe zmiany, w szczególności rozliczenie zasobów złoża oraz uzasadnienie stwierdzonych różnic w wielkości dokumentowanych zasobów.

 

 

 

 

 

 

ERY, OKRESY I EPOKI GEOLOGICZNE

 

Era

(Era)

Okres

(Period)

Epoka

(Epoch)

Początek

(w mln lat)

Beginning (Millions Years Before Present)

Kenozoik

(Cenozoic)

Czwartorzęd (Quarternary)

Holocent Recent (Holocene)

0.01

Pleistocent (Pleistocene)

2-3

Trzeciorzęd (Tertiary)

Pliocent (Pliocene)

5

Miocent (Miocene)

25

Oligocent (Oligocene)

37

Eocent (Eocene)

54

Paleocent (Paleocene)

65

Mezozoik

(Mesozoic)

Kreda (Cretaceous)

 

135

Jura (Jurassic)

 

190

Trias (Triassic)

 

225

Palezoik

(Paleozoic)

Perm (Permian)

 

280

Karbon (Carboniferous)

 

345

Devon (Devonian)

 

400

Sylur (Silurian)

 

440

Ordowik (Ordovician)

 

500

Kambr (Cambrian)

 

570

Prekambr

(Precambrian)

 

 

>570